Disk arızası, fidye yazılımı ya da bir yangın... Yedeğiniz varsa işiniz durmaz. Peki yedeğiniz gerçekten işe yarar mı? Basit bir kuralla yedekleme planınızı sınayın.
Bir sabah sunucunun diski arızalanır, bir çalışan yanlış klasörü siler ya da ekrana "dosyalarınız şifrelendi" yazısı gelir. Bu anlarda işinizin ne kadar sürede yeniden döneceğini belirleyen tek şey, elinizdeki yedektir. Yedek almak çoğu şirkette yapılıyor; asıl soru, o yedeğin ihtiyaç anında gerçekten işe yarayıp yaramadığı.
Yedekleme planınızı sınamanın en pratik yolu yıllardır kullanılan basit bir kuraldır: 3-2-1.
3-2-1 kuralı nedir?
3 kopya
Verinizin toplamda üç kopyası olsun: asıl veri ve iki ayrı yedek. Tek bir yedek, tam ihtiyaç duyduğunuz gün bozuk, eksik ya da eski çıkabilir.
2 farklı ortam
Yedekler aynı türden aygıtta durmasın. Örneğin bir kopya şirket içindeki bir depolama cihazında (NAS), diğeri bulutta ya da harici diskte. Aynı türden iki aygıt aynı nedenle, aynı anda bozulabilir.
1 kopya başka yerde
En az bir kopya ofisin dışında olsun. Yangın, su baskını ya da hırsızlık, aynı odadaki sunucuyu ve yedek diskini birlikte götürür. Bulut yedekleme ya da düzenli olarak başka bir konuma taşınan bir kopya bu boşluğu kapatır.
Asıl veri sunucuda; her gece şirket içindeki depolama cihazına bir yedek; aynı yedeğin bir kopyası da şifrelenerek buluta. Böylece üç kopya, iki farklı ortam ve bir kopya ofis dışında olur.
Fidye yazılımı kuralı nasıl değiştirdi?
Fidye yazılımları yalnız asıl veriyi değil, ağa bağlı ve erişilebilir olan yedekleri de şifrelemeye çalışır. Bu yüzden 3-2-1'e bugün genellikle iki madde eklenir:
- En az bir kopya bağlantısız ya da değiştirilemez olsun. Ağdan ayrılan bir disk ya da belirli bir süre silinemeyen (değiştirilemez) bir bulut yedeği, saldırgan içerideyken bile güvende kalır.
- Geri yüklemede hata olmasın. Yedeğin doğrulandığı, gerçekten geri yüklenebildiği test edilmiş olsun.
Bu genişletilmiş hali bazı kaynaklarda 3-2-1-1-0 olarak geçer.
Sık atlanan noktalar
Geri yüklemeyi hiç denememek
Açılmayan yedek, yedek değildir. Belirli aralıklarla bir dosyayı, bir veritabanını, hatta bütün bir sunucuyu yedekten geri alıp kontrol edin. Deneme sırasında ne kadar sürdüğünü de not edin; gerçek bir kesintide bu süreyi bilmek planlamayı kolaylaştırır.
Yedeklemeyi bir kişinin hafızasına bırakmak
Elle alınan yedek bir gün unutulur. Yedeklemeyi zamanlayın ve başarısız olduğunda birinin haberdar olacağı bir bildirim kurun.
Neyin yedeklendiğini bilmemek
Dosya sunucusu yedeklenirken veritabanı, e-posta, güvenlik duvarı ve sunucu yapılandırmaları dışarıda kalabilir. Kullandığınız bulut uygulamalarındaki verinin yedeğinin kimde olduğunu da sözleşmeden kontrol edin.
İki soruyla planınızı netleştirin
- Ne kadar veri kaybını göze alabilirsiniz? Bir günlük kayıt kaybı kabul edilebilirse günlük yedek yeterli olabilir; değilse daha sık yedek gerekir.
- Ne kadar sürede çalışmaya dönmelisiniz? Birkaç saatlik kesinti bile işinizi durduruyorsa, yerel bir kopyadan hızlı geri dönüş planı şarttır.
Bu iki sorunun cevabı, yedeğin ne sıklıkla alınacağını ve nerede tutulacağını belirler.
Kontrol listesi
- Verinin en az üç kopyası var.
- Kopyalar en az iki farklı türde ortamda duruyor.
- En az bir kopya ofis dışında.
- En az bir kopya ağdan ayrı ya da değiştirilemez.
- Yedekleme otomatik ve başarısızlıkta bildirim geliyor.
- Geri yükleme belirli aralıklarla deneniyor.